Vanaf 28 juni 2025 wordt de European Accessibility Act (EAA) in Nederland actief gehandhaafd. Digitale toegankelijkheid is daarmee geen vrijblijvende ambitie meer, maar een wettelijke plicht waarop toezicht wordt gehouden. Bedrijven die niet voldoen, riskeren serieuze gevolgen: van waarschuwingen en dwangsommen tot boetes die kunnen oplopen tot miljoenen euro’s.
In dit artikel lees je hoe het toezicht is geregeld, welke toezichthouders verantwoordelijk zijn en wat je concreet kunt verwachten bij een controle. Zo weet je precies waar je aan toe bent en hoe je boetes voorkomt.
Wat wordt getoetst bij handhaving rondom de EAA?
De European Accessibility Act verwijst voor de toetsing naar de Europese norm EN 301 549, waarin de toegankelijkheidsrichtlijnen WCAG 2.1 op niveau AA zijn opgenomen. Dit vormt de basis waarop toezichthouders beoordelen of een digitale dienst of product als toegankelijk geldt.
In de praktijk draait het om onderdelen als navigatie via het toetsenbord, goed contrast, alternatieve teksten en begrijpelijke formulieren. Wordt hier niet aan voldaan, dan voldoet het product simpelweg niet aan de EAA. Ook het ontbreken van een actuele toegankelijkheidsverklaring kan reden zijn voor handhaving.
Hoewel WCAG 2.2 inmiddels is gepubliceerd, geldt op dit moment nog WCAG 2.1 AA als de wettelijke norm voor EAA-compliance. Daar wordt dus ook daadwerkelijk op gehandhaafd.
Wie houdt toezicht op de EAA in Nederland?
De handhaving van de European Accessibility Act is in Nederland verdeeld over meerdere toezichthouders. Welke instantie toezicht houdt, hangt af van het type product of dienst. Er is dus niet één centrale autoriteit, maar een verdeling per sector.
De belangrijkste toezichthouders zijn:
- Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI): digitale infrastructuur en telecom
- Autoriteit Consument & Markt (ACM): webwinkels, platforms en consumentendiensten
- Autoriteit Financiële Markten (AFM): financiële diensten en verzekeraars
- Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT): mobiliteit, vervoer en ticketverkoop
- Commissariaat voor de Media (CvdM): audiovisuele media, streaming en uitzendplatforms
Elke toezichthouder voert controles uit binnen zijn eigen domein en volgt daarbij het algemene handhavingsmodel van de EAA: signaleren, aanzetten tot herstel, en pas daarna formele maatregelen treffen. In sommige gevallen werken toezichthouders ook samen met Europese collega’s, bijvoorbeeld bij internationale platformen.
Let op: weet je niet onder welke toezichthouder jouw organisatie valt? Wacht niet af — neem op tijd contact op voor advies.
Hoe verloopt handhaving onder de EAA?
Toezichthouders hanteren bij de handhaving van de EAA een gefaseerde aanpak. Het doel is niet direct straffen, maar stimuleren tot herstel en naleving. Toch kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn als een organisatie in gebreke blijft.
Het proces start meestal met een signaal of melding. Dit kan afkomstig zijn van een gebruiker, een belangenorganisatie of uit toezicht door de autoriteit zelf. Vervolgens wordt de organisatie geïnformeerd en krijgt zij een kans om verbetermaatregelen te treffen. Dit gebeurt via een informele waarschuwing of een verzoek tot herstel binnen een redelijke termijn.
Blijft actie uit, dan kan de toezichthouder overgaan tot formele maatregelen. Denk aan een last onder dwangsom, een verkoopverbod, of in ernstige gevallen een boete. De zwaarte van de sanctie hangt af van de ernst en duur van de overtreding, en de bereidheid van de organisatie om mee te werken.
Welke sancties kunnen opgelegd worden?
Als organisaties ondanks herhaalde waarschuwingen geen actie ondernemen, kunnen toezichthouders formele sancties opleggen. Deze maatregelen verschillen per situatie en per toezichthoudende instantie, maar zijn juridisch goed onderbouwd en direct uitvoerbaar.
De meest voorkomende sancties zijn:
- Een last onder dwangsom: bij uitblijven van verbetering na een formele maatregel.
- Een tijdelijk verkoopverbod: dit betekent dat een digitaal product of dienst niet meer aangeboden mag worden tot het voldoet aan de toegankelijkheidseisen.
- Een boete: deze kan aanzienlijk oplopen, afhankelijk van de ernst, duur en impact van de overtreding. In enkele vergelijkbare wetgevingen zijn boetes tot in de miljoenen opgelegd.
Naast deze juridische gevolgen speelt ook reputatieschade een belangrijke rol. Publicatie van handhavingsmaatregelen of klachten over ontoegankelijke dienstverlening kan het vertrouwen van klanten, partners of opdrachtgevers ondermijnen.
Organisaties die proactief aan toegankelijkheid werken en dit goed documenteren, verkleinen het risico op sancties aanzienlijk.
De conformiteitsverklaring: uw bewijs bij controle
Om aan te tonen dat een digitaal product of dienst voldoet aan de EAA, is een conformiteitsverklaring verplicht. Hierin verklaart de organisatie dat het product toegankelijk is volgens de geldende norm — momenteel WCAG 2.1 AA via de Europese standaard EN 301 549.
De verklaring moet:
- openbaar beschikbaar zijn (bijvoorbeeld op de website).
- gebaseerd zijn op een actuele audit of beoordeling.
- en regelmatig worden geactualiseerd.
Bij een controle wordt deze verklaring vrijwel altijd opgevraagd. Wie geen verklaring heeft of een onvolledige versie toont, wekt de indruk toegankelijkheid niet serieus te nemen. Dit vergroot de kans op maatregelen.
Een goed opgestelde verklaring toont niet alleen naleving, maar ook inspanning. Het is daarmee een belangrijk middel om risico’s te beperken én vertrouwen uit te stralen richting gebruikers en toezichthouders.
Hoe bereid je je voor op een controle?
Wie niet wil afwachten tot de eerste melding binnenkomt, doet er goed aan om nu al werk te maken van digitale toegankelijkheid. Niet alleen om aan de European Accessibility Act te voldoen, maar ook om grip te houden op het risico van sancties.
Een goede voorbereiding begint met een interne nulmeting, bijvoorbeeld via een WCAG 2.1-audit van je website, app of andere digitale dienstverlening. Dit laat zien waar je staat en waar directe verbeteringen mogelijk zijn.
Daarnaast is het verstandig om:
- een conformiteitsverklaring op te stellen of te actualiseren.
- de verantwoordelijkheid voor toegankelijkheid binnen de organisatie helder te beleggen.
- medewerkers (vooral communicatie, IT en development) bewust te maken van de eisen en hun rol.
- én een proces in te richten voor monitoring en verbetering, bijvoorbeeld via periodieke scans of interne toetsmomenten.
Organisaties die deze stappen zetten, zijn aantoonbaar in beweging. En dat maakt bij een controle vaak het verschil tussen een waarschuwing of een formele maatregel.
Zijn er uitzonderingen op de EAA?
De European Accessibility Act geldt voor een breed scala aan digitale producten en diensten, maar kent een aantal gerichte uitzonderingen. Die zijn belangrijk, maar zeker niet vrijblijvend. De meeste organisaties vallen wél onder de verplichtingen.
De meest concrete uitzondering geldt voor micro-ondernemingen: bedrijven met minder dan 10 medewerkers én een jaaromzet of balanstotaal van minder dan 2 miljoen euro. Zij zijn volgens de richtlijn niet verplicht om aan de EAA te voldoen. Let op: deze uitzondering vervalt zodra het bedrijf onderdeel is van een grotere structuur of indirect betrokken is bij gereguleerde dienstverlening (zoals financiële producten of overheidsopdrachten).
Daarnaast gelden er overgangstermijnen. Digitale producten en diensten die vóór 28 juni 2025 op de markt zijn gebracht, mogen nog tot 28 juni 2030 worden aangeboden zonder aanpassing, tenzij ze tussentijds ingrijpend worden gewijzigd. Voor nieuwe producten geldt: direct voldoen vanaf dag één.
Ten slotte kunnen er uitzonderingen gelden op onderdelen van de toegankelijkheidsvereisten als naleving technisch onmogelijk is of een onevenredige last vormt. Dit moet dan wel aantoonbaar en goed onderbouwd zijn, bijvoorbeeld via een risicoanalyse of technische documentatie.
Belangrijk: uitzonderingen geven geen vrijbrief. Ook micro-ondernemingen doen er verstandig aan toegankelijkheid serieus te nemen, zeker wanneer ze willen groeien, overheidsopdrachten ambiëren of maatschappelijk verantwoord willen ondernemen.
Klaar voor de EAA? Zet vandaag de eerste stap
De European Accessibility Act gaat binnenkort gehandhaafd worden. Wachten is geen optie meer. Door nú werk te maken van digitale toegankelijkheid, voorkom je boetes, herstelmaatregelen en reputatieschade.
Of je nu wilt weten of jouw organisatie onder de EAA valt, hulp zoekt bij het opstellen van een conformiteitsverklaring, of gewoon helderheid wilt over waar je staat. Een goed gesprek maakt het verschil.
Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Samen kijken we wat voor jouw situatie nodig is, zodat je met vertrouwen voorbereid bent op wat komen gaat.